Boçi bomı jıqo lo-lo (lay lay) jəy, şinə mo

layloYolon həmişə bəmə əvotin ki “odəmi pı deəçəy moə zəmini səpe çəy Xıdon”. Hədərə vırədəşon votəşon niki “vəyşt moə lınqi jiyədəy”. Əğıləti vaxti ən ve piyə çiy ımbe ki, çəmə moə bamə şinə lo-lo bıjəno, əmənən də sədo bıhıtəmon. Valla votdəm, çan sin bıbuyən ijənən odəm pidəşe ki. Çəy moə boəyro lo-lo bıjəno, əvən rohət-rohəti bıhıto. Əmo kəxəlizə moə çıbızno vaxt bome, lo-loyış jə əğıl ıştə zıvoniku, ıştə millətiku iyən ıştə moəku dim bəqordıne. Çənə mon zəmini dimədə bə Xıdo bərabər bıbunən, ijənən navi vınde zınedənin. Əqəm vinde zınəşon bəbəy, bovə bıkənən ki, lo-lo nəjənin boştə əğılonro. Xıdo əmənı Tolışıj ofəyəşe, bəxşıj kardəşe bı dınyo. Əmo əğıləti vaxti hiç kəs hiç Tolış çiçe, “kiye iyən konco bedə” zındəni. Halbuki çəmə moon ıştə zıvonədə, çəmə moə zıvon Tolışi zıvonədə bamə lo-lo əjənin. Manqon, soron dəvarde-dəvarde, çəmə moon sinin be-be, əmənən yol bemon. Ən puçə vəziyyət əvbe ki, kədə, bədə, diədə Tolışi zıvonədə qəp jəydəbimon, əmo məktəbədə qıləy co zvonədə qəp jəydəbimon. 6 sinədə bə əğıl çıbızno ki, ım çiçe iyən boçi jıqo kardən. Məktəbo bə kə omyədə iminci bəştə pəm voteki: – Ay pə, əmə har vırədə Tolışi qəp jəydəmon, boçi bəs məktəbədə co zvon dəvondəmon oxo? Pə bəmı cəvobədə “balə məktəbonədə çı dəvləti zvoni, yəni çı tırkon zvoni dəvondən” votışe. Az itkə bə fikir şəbəpeşt bəy votemki “kom dəvləti? Oxo Tolışi dovlətbusə bəs boçi Tolışon zıvoni dəvonedənin?” Pə çımı çı parsi bəpeşt qıləy ahıj kəşəy, votşe: “balə, ım dəvlət çı tırkon dəvləte, əmə ıştə dəvlətmon soxte, əmo ve əfsusonki bəy soyb mande nıznəmone, barzə zoonmon hestbe, şəğolon oməyn ə barzə zoonşon kışte, dəvlətmon vırtivılojon kay. Tı hələ əğılbiş, 1 sinı hestbe. qıləy Halabıni pələnq Əlikram, qıləy Kusəkani İspandi son Ğıbonəli zoə Əli Nasir, qıləyən Abbosi nəvə Fəxrəddin iyən co divə-kələntərə zoon i ben, Tolışi pərçəmi rostşon kay, Lankoni miyonədə qırdə ben bə ivrə, çəmə podşoşon vıjnişone, vəzirjon vıjnişone. Əlikram be çəmə podşo, partorə Fəxrəddinən be çəy vəzir. Əmo baləma, əmə soyb nımandimon bəştə iminə dəvləti. Bə rıvoson feli bovə kardəkəson vıloşon kay ım dəvləti”. Imoni qəp jəy-jəy bənə tağarsi yoli ars emedebe çı pə çaşono, ha ah kəşdəbe. Votemki, “şinə pə, məbəm, mon bənəy Əlikrami, Əli Nasiri iyən Fəxrəddini zoonjon zandəşonbu, ijənən bəzanden. Pə votşe “baləma bənə ım zoon Xıdo bəmə sa sorədə – dı sa sorədə ikərə doydə”. Votme ki, “ay pə, ısə bəs koncon ım zon?”. Votşe “baləma, ve kəsşon kıştışone, payjon eqətşone bə zindon, payən tojnyə ben çı zəmino”.
Soron dəvardin, rujon şəv ben, şəvon ruj ben, əmənən yol bemon. Yol be-be tarixi kitobonədə bə Tolışi nomi hiç rost noməymon. Hejo diədə nəveyədə ikərən əvindim kisə çı piyo omədə hande-hande. Im sədo bəmı qıləy xoş əvoyki, hejo əpyim çı sədo soybi bıvindom. İ kərəən ım sədo məseyədə azən ıştə səmti qordınime bı sədo səmt, sədo nez be-be, bənem kisə handedə:
“Qiləvo, hay Qiləvo, boy, boy, boy, boy,
Nənə lay lay Qiləvo, boy, boy, boy, boy”.
İkərən bənem çəmə Mirfəyaze doəje bəştə sədo zu, hande-hande omedə.
– Zə Mirfayaz, ım çı xosə mahneye, kovray pəydo ka zə ım mahne?
– Zə Azər, ım çı Əli Nasiri ah-naləye, bo Tolışi lay lay jəydə.
Votem “zə Miri az bəpe Ələkrəmi, Əli Nasiri iyən Fəxrəddini bıvindom”. Miri votşeki “zə, Ələkrəm turmədəy, Əli Nasir de Fəxrəddini Bokuədən”. Hejo əpime Mirfayaz ım mane bahando. Əv hande-hande qıləy rohət əbim. Isə nıştəm fik kardəm ki, İlahi, ım millət boçi jıqo beməxə koyşon kardə, boçi çəmə dəvlətşon vılo kardə? Azərbaycan nomədə məmləkətədə həni bə Tolışi sə çı hənəkon vardəşon ni? Milləti mazqşon şıştəşone, ıştə nopokə ideyonşon pur kardəşone bəçəvon sə. Isət tolış ıştə moə zıvonədə qəp jəy tarsede, ve tolış manqurt bedə, kiyən qəp jəydə, ıştə milləti həxon tələb kardə, əlbəsaat bə odəmi sə həni çı ğulon-ğalon vardən, əy iqlə Xıdo zınedə. İqlə sədomon – “Tolışon Sədo” rujnoməmon heste, bəyən soyb beşedənimon. Əmo bo co xəlğon roədə, co dəvləton roədə ıştə coni doydəmon. Bı vırədə çı Əli Nasiri ım sıxan bəçmı yod oməy: “Tolışon kam bedən vey zande-zande” Isə ım yolə dardon fameyədə, çı ğal-ğulon fiki kardeyədə, votedəm: boçi bomı jıqo lo-lo jəy, şinə mo…..

Azər Lerikli Talış

Mənbə

Advertisements

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Google foto

Google hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

%s qoşulma